Hoe jouw mindset het leerproces van de student beïnvloedt

Hoe jouw mindset het leerproces van de student beïnvloedt

Studenten merken het als je hoge verwachtingen van ze hebt en gaan zich daar naar gedragen. Oftewel: heb je als docent een hoge pet op van je student, dan voelen ze dat en gaan ze beter hun best doen omdat ze de overtuiging hebben gekregen het te kunnen. Dit stelt Hans van Dijck, adviseur bij Development Consult en expert voor School aan Zet.

Fixed en growth mindset

Uit verschillende onderzoeken blijkt dat de mindset (het geheel van opvattingen waarmee je naar de wereld kijkt) van de docent op de leerhouding van de student groter is dan velen denken. ‘Ze kunnen iets omdat jij denkt dat ze het kunnen’, aldus van Dijck.
Carol Dweck heeft dit mooi in kaart gebracht door twee soorten mindsets te formuleren. Bij de fixed mindset hoort de overtuiging dat je geboren bent met een vaste portie intelligentie die bepaalt waartoe je in staat bent. Bij de growth mindset hoort dat de mate van willen en inspanning bepaalt wat je kunt en dat je intelligentie kunt ontwikkelen.

Hans van Dijck

Hans van Dijck

Onderzoek

In het filmpje The effect of praise on mindsets kun je zien hoe leerlingen bezig zijn met verschillende puzzels en opgaven. De eerste groep leerlingen krijgt vanuit de fixed mindset de volgende feedback: ‘Goed gedaan, je moet hier wel slim voor zijn!’ De tweede groep leerlingen krijgt vanuit de growth mindset de volgende feedback: ‘Goed gedaan, je hebt hier vast erg je best voor gedaan!’
Toen ik het filmpje bekeek, dacht ik in eerste instantie, beide manieren van feedback geven lijken mij goed, het komt allebei opbouwend over. Dit blijkt toch wat complexer te liggen. Dat zie je als de vervolgvraag wordt gesteld aan de leerlingen die een puzzel hebben afgerond. Die vraag luidt: ‘Kies je voor een nog moeilijkere puzzel of wil je dezelfde soort puzzel nog een keer maken?’ De eerste groep blijkt vaker te kiezen voor een puzzel op hetzelfde niveau. Bij de tweede groep stijgt de keuze voor de volgende moeilijkheidsgraad met maar liefst veertig procent. Wat blijkt? Groep 1 werd bij de vorige taak slim gevonden en wil dat blijven. De deelnemers willen niet het risico lopen dat ze een moeilijkere puzzel niet kunnen oplossen en ze niet meer slim gevonden worden.
Bij groep 2 hangt het af van ‘goed je best doen’ en niet van ‘slim zijn’. Het is dus geen feedback op de eigenschap maar op het proces. En dan is het minder erg om te falen. Je ziet bij deze groep dan ook het leerrendement omhoog schieten.

Oud versus nieuw denken

Een fixed mindset is op een oude manier denken. ‘With a fixed mindset you can’t be a good mentor!’ is een uitspraak van Carol Dweck. In de jaren vijftig, zestig en zeventig was dit de stand van de wetenschap en meende men dat intelligentie al jong bepaald was en vaststond. Van Dijck komt met een voorbeeld dat ikzelf behoorlijk schokkend vind. De journalist Henk Spaan zat als kleine jongen in een klas waar een indeling gemaakt was in intelligentie. Het lokaal bestond uit drie secties: rij 1 was Koningsburg (slimme leerlingen), rij 2 was Middelburg (gemiddelde leerlingen) en rij 3 was Domburg… daar wilde je echt niet zitten. Dit kan natuurlijk enorme gevolgen hebben gehad voor het zelfvertrouwen van deze leerlingen.

Een fixed mindset onder studenten herken je aan de volgende uitspraken:

  • Ik ben nu eenmaal (niet zo) slim.
  • Ik ben nu eenmaal dyslectisch, faalangstig/druk/autistisch.
  • Als ik er niet voor werk, faal ik in ieder geval niet omdat ik dom ben.

Een fixed mindset in de docentenkamer herken je aan de volgende uitspraken:

  • A kan zich nu eenmaal slecht concentreren.
  • Het zit er bij B gewoon niet in.
  • Mijn vak ligt C gewoon niet.

Vertrouwen

Het moge duidelijk zijn dat je vanuit een growth mindset veel verder kunt komen met je leerlingen. Hoe je ze in een leerflow kunt krijgen? Heel simpel: laat blijken dat je vertrouwen in ze hebt. Blijf in ze geloven, ook als het allemaal wat minder lekker gaat. Moedig ze aan en geef complimenten voor inzet en prestaties. Ook belangrijk: leer ze dat mislukkingen horen bij het behalen van een prestatie, dat je ervan kunt leren en er uiteindelijk beter uit kunt komen.

FIXED MINDSET GROWTH MINDSET
Complimenten over eigenschappen Complimenten over het proces
Voorbeeld ‘Je bent erg slim’ ‘Dat heb je goed gedaan’
Effect op denken Bevordert fixed mindset Bevordert growth mindset
Effect op gevoelens Bevordert gevoel van trots en tevredenheid Bevordert gevoel van trots en tevredenheid
Effect op gedrag Vermijden van uitdagingen/Minder inspanning, inzet/Minder doorzettingsvermogen/Defensieve reactie op mislukkingen Uitdagingen oppakken/Meer inspanning, inzet/Meer doorzetten/Leren van fouten

In mijn volgende blog ga ik nog even op dit onderwerp door. Jip Roijackers komt aan het woord over zijn school die vanuit een fixed mindset overging op een growth mindset. Hij vertelt hoe hierdoor de schoolresultaten aanzienlijk verbeterden!

Joke van der Wijk - Pijl

Eigenaar en tekstschrijver bij Klasse Teksten. Dit tekstbureau richt zich op onderwijsgerelateerde instellingen in Nederland, zoals educatieve uitgeverijen, e-learningbedrijven, scholen en redactiebureaus. Ik schrijf en bewerk educatief materiaal en andere teksten die met het onderwijs te maken hebben en zet graag mijn eigen talenten in voor één van de basisvoorwaarden van goed onderwijs: kwalitatief sterk en passend lesmateriaal.

0 reacties

Nog geen reacties

Reageer als eerste.

Reageer